فضائل البيت المقدّس و الشام دارد و نسخهء منحصر به فرد آن در توبينگن هست . كتاب با تاريخ مختصر بيت المقدّس قديم و فتح عرب به روزگار عمر و بناى عبد الملك در حرم مكّه آغاز مىشود 69 و به دنبال آن از فضائل قدس و فضيلت نماز در آن سخن مىرود . اساس مطلب روايت احاديث نبوى است كه در فضيلت قدس آمده و اين رويه پيش مؤلّفان بعدى رواج فوق العاده يافته و برهان الدّين كه از او ياد كرديم و ابن عساكر ( پسر ) 70 و احمد مقدسى تبعيّت از آن كرده‌اند . 71 بالاخره در حدود سال 1106 / 500 ه . به عنوان مفرد و مستقل فضائل بيت المقدس برمىخوريم كه متعلّق به كتاب ابو بكر بن محمّد بن احمد واسطى است . وى نيز جزو مؤلّفانى است كه مجير الدّين ياد كرده امّا نتوانسته زمان حيات وى را بدقّت معيّن كند . 72 به دلايلى كه فهم آن مشكل نيست ، « نوشته‌هاى فلسطينى » بعد از تسلّط صليبيان بر بيت المقدّس و استرداد آن به وسيلهء صلاح الدّين ، همچنان رونق داشت و احيانا شخصيتهاى بزرگى چون مورّخ واعظ دعوتگر مشهور ، ابو الفرج عبد الرحمن بن جوزى ( متوفّى به سال 1200 / 597 ه . ) ، در آن شركت داشتند . 73 نفوذ وعظ وى در قاطبهء مردم كه گهگاه آنان را به خيابانها مىكشيد ، نشان مىدهد كه چرا فلسطين موضوع خطبه‌هاى وى بود و رسالهء فضائل القدس را فصلى از تأليف بزرگ خود ، مثير الغرام الى ساكنى الشام ، مىدانست . 74 اين گونه نوشته‌هاى جغرافيايى عملا با دعوت آزادى ارتباط داشت كه در حد گفتار نمىماند ، بلكه احيانا به عمل نيز مىرسيد . يك حادثه از زندگى نوه و شاگرد ابن جوزى ، يعنى مورّخ معروف به سبط ابن جوزى ( متوفّى به سال 1257 / 654 ه . ) كه از خود او معروفتر شد ، شاهد اين سخن است كه وى نه فقط اهل دمشق را به پيكار فرنگان دعوت مىكرد ، بلكه شخصا در رأس يك حملهء سپاهى خوش انجام بر شهر نابلس شركت كرد . 75 پس از يك قرن و نيم كتاب ابن جوزى از جملهء منابع رساله‌اى همانند آن بود كه نويسندهء بزرگ تاج الدّين عبد الوهاب سبكى به وجود آورد . 76 به دوران ابن جوزى ، يعنى در حدّ فاصل ميان قرنهاى دوازدهم و سيزدهم / ششم و هفتم ه . دو تن از يك خاندان دمشقى بنى عساكر كه مورّخان معروف داشت در « نوشته‌هاى فلسطينى » شركت داشتند : يكيشان قاسم بن عساكر ( متوفّى به سال 1203 / 600 ه . ) فرزند مؤلّف فرهنگ زندگينامه‌اى معروف بود 77 كه روش پدر گرفت و در دمشق به وعظ اشتغال داشت و به قاهره و قدس نيز سفر كرد و به سال 1200 / 596 ه . كتاب خود را دربارهء مسجد الاقصى در آنجا بخواند . 78 مىتوان تصوّر كرد كه در آن هنگام ، كه بيشتر از بيست سال از آزادى شهر از تسلّط صليبيان نگذشته بود ، اين گونه موضوعات چه رواجى داشته است . كتاب وى عنوان الجامع المستقصى فى فضائل المسجد الأقصى داشت و از جملهء منابع او ابو المعالى المشرّف بود كه ياد وى گذشت . 79 بىگفت و گو ابن عساكر از مؤلّفات پدر نيز استفاده كرده و اين ، ارزش كتاب وى